Robert Hooke

Robert Hooke (1635-1703)

Papaz bir babanın oğlu olarak dünyaya gelen Robert Hooke, ailenin 4. oğludur. 3 ağabeyi de babaları gibi rahip olarak kilisede görev yapmış ve ruhban sınıfına dâhil olmuşlardı. Hook’un yaşadığı dönemde iyi eğitim almış kişiler ruhban sınıfına dâhil olarak kiliselerde görev almaktaydı. Bu nedenle ailesi ağabeyleri gibi Hook’un da iyi bir eğitim alarak rahip olmasını istiyordu. Küçüklüğünden itibaren babası ile birlikte kiliseye giden ve burada babasına çeşitli işlerde yardımcı olan Hooke, kilise korosuna katılmıştı. Düzenli olarak ayinlerde ve önemli dini günlerde koroda dualar okuyan Hooke için geleceğin rahibi gözü ile bakılıyordu. Ancak küçük yaşlarda başlayan baş ağrılarının kronikleşmesi ailesini endişeye düşürecek boyutlara ulaşmıştı. Genç yaşta öleceğini düşünen aile Hooke’u ağır kilise eğitiminden almak zorunda kalmıştı. Daha hafif bir eğitim veren bir okula yazılan Hooke bu okulda biyoloji ve mekaniğe büyük ilgi duymaya başladı.  Mekaniğe olan ilgisini fark eden ailesi hem çok fazla yorulmaması hem de ilerde meslek edinebilmesi için dönemin ünlü bir ressamının yanında eğitim alması için oğullarını Londra’ya yolladı. Burada tüm çizim tekniklerini öğrenen Hooke, ilerde bu eğitiminin yararlarını görecekti. Çizdiği resimleri satarak geçimini sağlayan Hooke, biriktirdiği para ile üniversite hayatına geri dönerek Oxford üniversitesinde eğitim almaya başladı.

Robert Hook’un bilim dünyası içerisinde popüler olmasını sağlayan en başarılı yapıtı mikroskobik gözlemlerine yönelik micrographia isimli eseridir. Kitap, Hooke’un mikroskobik gözlemlerine yönelik ayrıntılı çizimleri içermektedir. Kitap, yayınlanmasının ardından bilim toplumu içerisinde geniş yankı uyandırmıştır.  Pek çok bilim insanı bu kitabın ardından çevrelerinde gördükleri canlı-cansız pek çok yapıyı incelemeye başlamıştır. Bu bilim insanlarından biri olan Leeuwenhoek ise bu gözlemleri sırasında ilk kez su damlası içerisinde yaşayan küçük hayvancıkları (protistaları ve bakterileri) gözlemlemiştir.

Bilim Topluluğunun üyesi olmak…

Resim: Micrographia kitabının kapağı

Robert Hooke’un bilim topluluğu içerisine katılması kimyacı Boyle’un yanında asistan olarak çalışması ile başlamıştır. Oxfort üniversitesinde öğrenci iken Robert Boyle ile tanışan Hooke, asistan olarak Boyle’un pek çok çalışmasına yardımcı olmuştur. Asistanlığı sırasında ilk modern hava pompasını yapan Hooke, bilim insanları arasında tanınmaya başlanmıştır. İlerleyen zaman içerisinde mekanik, biyoloji ve fizik alanında yaptığı pek çok alet ve yenilikler ile zaman içerisinde bilim topluluğu içerisinde yer edinmiştir. Çalışmalarının başarısı ve engin bilgisine rağmen geçimsiz kişiliği dolayısı ile pek çok bilim insanı ile kavgalı olması onun bilim topluluğu içerisinde saygınlık kazanmasını zorlaştırmıştır. 27 yaşına geldiğinde kraliyet akademisinin başkanlığına aday olan Hooke uzun yıllar asistanlığını yaptığı Boyle da dahil olmak üzere pek çok kişiden ret oyu almıştır.

Öğretmenler için öneriler

Bilim tarihi bilim insanlarının bir birey olarak özelliklerini içeren hikâyeler sunmaktadır. Öğrencilerin bilim insanlarına mesafeli duruşu ve onları erişilemez olarak görmesi derse katılımda olumsuz etki yapabilir. Bilim insanlarının içinde yaşadığımız toplumdaki her birey gibi yaşadıkları hayatta iyi ve kötü günler olmuştur. Öğretmenin derslerinde uygun zamanlarda kısa hikâyeler halinde bilim insanlarının iyi ve kötü özelliklerini anlatması öğrencilerin kendileri ile özdeşleştirebilirler. Bu şekilde öğrencinin derslerde çekinmeden fikirlerini söyleyebilmesinde etkili olabilmektedir. Aynı zamanda öğrenci bireysel özelliklerinden dolayı bilim insanı olamayacağı imajından uzaklaşması sağlanabilir.

Bilim tarihinde bilim insanlarının bir bilim topluluğunun üyesi oldukları ve diğer bilim insanları ile etkileşim halinde oldukları görülebilmektedir. Dolayısı ile bir bilim insanı doğal olaylar üzerinde çalışmalarını yaparken diğer bilim insanları ile elde ettiği sonuçları paylaşmakta ve aynı zamanda diğer bilim insanlarının sonuçlarından faydalanmaktadır. Bilim tarihinde yer alan bu tür örnekler ile öğrencilerin bilimsel bilgiyi sadece bir bilim insanının keşfi olarak değil birden çok (milletten, ülkeden, kültürden vs.) bilim insanının etkileşimi ile ortaya çıktığı gösterilmeye çalışılabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir